آثار تغییر نرخ ارز(استاندارد حسابداری شماره ۱۶)

آثار تغییر نرخ ارز(استاندارد حسابداری شماره ۱۶)

آثار تغییر نرخ ارز(استاندارد حسابداری شماره 16)
آثار تغییر نرخ ارز(استاندارد حسابداری شماره ۱۶)

هدف

یک واحد تجاری ممکن است معاملاتی به ارز انجام دهد یا دارای عملیات خارجی باشـد.

علاوه بر این، یک واحد تجاری ممکن است صورتهای مالی خـود را بـه ارز ارائـه کنـد.

هدف این اسـتاندارد، تجـویز چگـونگی انعکـاس معـاملات ارزی و عملیـات خـارجی در صورتهای مالی یک واحد تجاری و همچنین نحوه تسعیر صورتهای مالی به واحد پـول گزارشگری است.

موضوعات اصلی استاندارد این است که از چه نرخی برای تـسعیر اسـتفاده شـود و آثـار تغییر در نرخ ارز، چگونه در صورتهای مالی گزارش شود.

دامنه کاربرد

الزامات این استاندارد باید در موارد زیر بکار گرفته شود:

  • حسابداری معاملات و مانده حسابهای ارزی،
  • تسعیر نتایج عملکرد و وضعیت مالی عملیات خارجی که از طریق تلفیق، روش ارزش ویژه ناخالصیا روش ارزش ویژه در صورتهای مالی واحد تجاری منظور میشود، و
  • تسعیر نتایج عملکرد و وضعیت مالی واحد تجاری به واحد پول گزارشگری.

تعاریف

اصطلاحات ذیل در این استاندارد با معانی مشخص زیر بکار رفته است:

ارز: عبارت است از هر واحد پولی، به غیر از واحد پول عملیاتی واحد تجاری.

ارزش منصفانه: مبلغی است که خریداری مطلع و مایل و فروشندهای مطلع و مایـل مـیتواننـد در معاملهای حقیقی و در شرایط عادی، یک دارایی را در ازای مبلغ مزبور با یکدیگر مبادله یا یک بدهی را تسویه نمایند.

اقلام پولی:وجه نقد و داراییها و بدهیهایی که به مبلغ ثابـت یـا قابـل تعیینی از وجه نقد دریافت یا پرداخت شود

تسعیر: فرآیندی کـه از طریـق آن، اطلاعـات مـالی مبتنـی بـر ارز، برحـسب واحـد پـول گزارشگری بیان شود.

واژه تسعیر، گزارش معاملات منفرد ارزی بر حسب واحد پول گزارشگری و همچنین برگردان یک مجموعه کامل صورتهای مالی تهیه شده بـر حـسب ارز بـه واحـد پـول گزارشگری را در برمیگیرد

تفاوت تسعیر: تفاوت ناشی از تسعیر میزان معینی از یک واحد پول به واحـد پـول دیگر با نرخ های متفاوت.

خالص سرمایه گذاری در یک عملیات خارجی:سـهم واحـد تجـاری گزارشـگر در خالص دارایی های عملیات خارجی.

عملیات خارجی: عبارت است از یک واحد تجاری فرعی، واحد تجاری وابسته، مشارکت خاص یا شعبه واحد تجاری گزارشگر که فعالیت های آن در خارج از کشور محل فعالیت واحـد تجـاری گزارشـگر یـا برحسب واحد پولی غیر از واحد پول واحد تجاری گزارشگر انجام میشود.

گروه:عبارت است از واحد تجاری اصلی و کلیه واحدهای تجاری فرعی آن.

واحد پول عملیاتی:عبارت است از واحد پول محـیط اقتـصادی اصـلی کـه واحـد تجـاری در آن فعالیت میکند.

واحد پول گزارشگری:عبارت است از واحد پول مورد استفاده در ارائه صورتهای مالی.

تشریح تعاریف

واحد پول عملیاتی

محیط اقتصادی اصلی محل فعالیت واحد تجاری، به طور معمول محیطی است کـه بخـش عمده وجه نقد واحد تجاری در آن ایجاد و مصرف مـیشـود.

بـرای تعیـین واحـد پـول عملیاتی، واحد تجاری عوامل زیر را مد نظر قرار میدهد:

  • واحد پولی که قیمت فروش کالاها و خدمات عمدتاً با آن تعیین و تسویه میشود و رقابت و مقررات موجود در محل فعالیت، قیمت فروش کـالا و خـدمات را تعیـین میکند.
  • واحد پولی که بخش عمده مواد، دستمزد، و سایر مخارج تأمین کالاهـا و خـدمات با آن تعیین و تسویه میشود.

همچنین عوامل زیر میتواند شواهدی برای تعیین واحد پول عملیاتی واحد تجاری فـراهم کند:

  • واحد پولی که وجوه نقد حاصل از فعالیتهای تـأمین مـالی (بـرای مثـال، افـزایش سرمایه یا استقراض) با آن تحصیل میشود.
  • واحد پولی که معمولاً وجوه نقد حاصل از فعالیتهای عملیاتی براساس آن دریافـت میشود.

اقلام پولی

ویژگی اصلی اقلام پولی، حق دریافت (یا تعهد پرداخت) مبلغ ثابـت یـا قابـل تعیینـی از وجه نقد میباشـد.

حـسابهای دریـافتنی و پرداختنـی تجـاری و سـود سـهام پرداختنـی، نمونه هایی از اقلام پولی است.

مطالبات و بدهیهایی که بـصـورت غیرنقـدی و برمبنـای ارزش منصفانه کالا و خدمات درآینده تسویه میشود جزء اقـلام پـولی است

برعکس، ویژگی اصلی اقلام غیر پولی، نبود حق دریافت (یا تعهد پرداخت) مبلغ ثابت یا قابل تعیینی ازوجه نقد میباشد.

پیش پرداخت خرید کالا و خدمات به قیمت ثابت (مانند پیشپرداخت اجاره)، سـرقفلی، دارایی هـای نامـشهود، موجودیهـای مـواد و کـالا، دارایی های ثابت مشهود و بدهی هایی که از طریق تحویل دارایی غیر پولی تسویه مـیشـود، نمونه هایی از اقلام غیر پولی است.

گزارش معاملات ارزی به واحد پول عملیاتی

شناخت اولیه

معامله ارزی معامله ای است که بهای آن بر حسب ارز تعیین میشـود یـا مـستلزم تـسویه به ارز است

نمونه هایی از معاملات ارزی به شرح ذیل است:

  • خرید یا فروش کالاها و خدماتی که بهای آن بر حسب ارز تعیین میشود،
  • دریافت یا پرداخت تسهیلات ارزی، یا
  • معاملات مربوط به تحصیل یا فروش داراییها.

معامله ارزی در زمان شناخت اولیه باید به واحد پول عملیـاتی و بـر اسـاس نـرخ ارزدر تـاریخ معامله ثبت شود.

گزارشگری پس از شناخت اولیه

.در پایان هر دوره گزارشگری:

  • اقلام پولی ارزی باید به نرخ ارز در تاریخ ترازنامه تسعیر شود،
  • اقلام غیرپولی که به بهای تمام شده ارزی اندازه گیری شـده اسـت بایـد بـه نـرخ ارز درتاریخ معامله تسعیر شود،
  • اقلام غیرپولی که به ارزش منصفانه برحسب ارز انـدازه گیـری شـده اسـت بایـد بـه نرخ ارز درتاریخ تعیین ارزش منصفانه تسعیر شود.

تغییر در واحد پول عملیاتی

درصورت تغییر واحد پول عملیاتی ،واحد تجاری باید ضوابط تسعیر به واحد پول عملیاتی جدید را ازتاریخ تغییر بکار گیرد.

افشا

واحد تجاری باید موارد زیر را افشا نماید:

  • مبلغ تفاوت های تسعیر شناسایی شده در صورت سود و زیان دوره.
  • خالص تفاوت های تسعیر شناسایی شده در صورت سود و زیان جامع و طبقـه بنـدی شـده به عنوان یک قلم جداگانه در سرفصل حقوق صاحبان سرمایه و صورت تطبیق مانـده آن در ابتدا و پایان دوره.

در صورتی که واحد پول گزارشگری، متفاوت از واحـد پـول عملیـاتی باشـد:

بایـد ایـن موضـوع به همراه افشای واحد پول عملیاتی و دلیل استفاده از واحد پول گزارشگری متفاوت بیان گردد.

در صورتی که واحد پول عملیاتی واحد تجاری گزارشگر یا عملیات خارجی بااهمیـت تغییـر کنـد:

باید این موضوع و دلیل تغییر واحد پول عملیاتی افشا شود.

تاریخ اجرا و دوره گذار

الزامات این استاندارد در مورد کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ ۱/۱/۱۳۹۱ و بعد از آن شروع مـیشـود، لازمالاجـرا است.

https://t.me/Parstarazgroup